سربیشه: آزادسازی بیش از ۳۸ هزار هکتار از مراتع قرق در راستای طرح مدیریت چرای مراتع

IMG 0165آقای مهندس اکبری رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سربیشه با توجه به آغاز آزادسازی مراتع قرق شهرستان اظهار نمود که بيش از نيمي از مساحت كشور ايران را مراتع تشكيل مي دهد. شهرستان سربیشه با مساحت حدود ۸۰۶۹۴۹ هکتار در شرق استان خراسان جنوبی واقع گردیده که حدود ۵/۵ درصد مساحت استان را به خود اخصاص داده است. حدود ۹۵ درصد از کل مساحت شهرستان معادل ۷۸۰۵۱۵ هکتار را عرصه های طبیعی در بر می گیرد که شامل ۱۵۹۱۱۹ هکتار عرصه های بیابانی، ۵۷۶۷۴۶ هکتار عرصه های مرتعی و ۹۷۷۹۹ هکتار عرصه های جنگلی می باشد.
از سطح کل مراتع شهرستان سربیشه یعنی ۵۷۶۷۴۶ هکتار، مراتع اصلاحی و احیاء شده برابر ۷۰۱۳۶هکتار می باشد و برای ۱۳۶۶۴۷ هکتار نیز تهیه طرح شده است. کل مراتع ممیزی شده سربیشه ۷۷ فقره با مساحت ۵/۵۶۹۳۲۲ هکتار می باشد که از این سطح طبق اصول و ضوابط مرتعداری تعداد ۳۱۸۲ خانوار بهره برداری می کنند و در همین راستا ۱۲۷۲ فقره پروانه چرا جهت تعلیف ۱۵۹۵۸۰ واحد دامی مجاز از سطح مراتع شهرستان صادر شده است. همچنین تعداد ۲۲ طرح مرتعداری تهیه و تحویل بهره برداران محلی گردیده است.
برنامه هاي مديريتي مراتع
یكي از اقدامات مديريتي كه هر ساله درراستای اجرای طرح مدیریت پایدارمراتع به اجرا در می آید، مديريت چرا با نگرش جلوگيري ازچراي زودرس می باشد. مديريت چراي دام در مراتع عبارت است از :”تنظيم طول مدت چرا و طول مدت استفاده نكردن از مرتع” . به عبارت ساده تر يعني : ” تطبيق زمان و نحوه استفاده از گياها ن مرتعي با شرايط رويش اكولوژي گياهي و فيزيولوژي رشد با هدف حفظ و پايداري گياه مي باشد.
اگر تعداد دام وارد شده به مرتع، مدت چرا ‌و نوع چرا به گونه اي باشد كه گياه بتواند آنچه با چراي دام از دست داده است جبران و تداوم بقاي خود را حفظ كند مشكلي پيش نخواهد آمد ولي اگر تعداد دام زياد باشد يا مدت و نوع چرا به گونه اي باشد كه از مرتع بي رويه بهره برداري شود وضعيت نامناسبي پيش خواهد آمد. در نتيجه، دام گياهان خوشخوراك را چرا مي كند و از بين مي برد و گياهاني باقي مي مانند كه مورد علاقه ی دام نيستند؛ اين گياهان مجال رشد و توسعه بيشتري مي يابند و در آن جامعه به صورت گياه غالب در مي آيند. هنگامي كه چراي بي رويه چند سال ادامه يابد گياهان يكساله جانشين گياهان چندساله مي شوند. در نتيجه،‌ جامعه ی گياهي دستخوش تغيير و تحول زيادی مي شود و بازده آن از نظر كمي و كيفي پايين مي آيد.
كم شدن پوشش گياهي و سخت شدن خاك، موجب فرسايش بيشتر خاك خواهد شد و عوارض ناشي از فرسايش شديد خاك را كه قبلاً به آن اشاره كرده ايم در پي مي آورد. از اين رو در استفاده از مراتع نكاتي را بايد مورد توجه قرارد تا اكوسيستم مرتع به خوبي حفظ شود. از جمله اين نكات، رعايت ظرفيت چرا و برداشت مجاز از مرتع است.
مهمترین فعالیتهای مدیریت چرا شامل :
۱- قرق و حفاظت مراتع
اصولاً اين گونه اقدامات مي تواند جنبه ی مديريتي يا تحقيقي داشته باشد كه در حالت اول به آن قرق حفاظتي و در حالت دوم قرق اكولوژيكي گفته مي شود. آنچه كه در مورد قرق در اين مبحث به آن اشاره خواهد شد قرق حفاظتي است كه به عنوان قرق مديريتي اطلاق مي شود. اين گونه قرقها را مي توان از لحاظ نوع عملكرد و عرصه هاي مورد نظر تقسيم بندي نمود.
۲- رعايت ظرفيت چرايي
اعمال مديريت صحيح و برنامه ريزي مناسب در مورد به كارگيري روش هاي چرا، از قبيل چراي تناوبي، چراي تأخيري، چراي تأخيري و تناوبي و چراي تعادلي.
آقای مهندس اکبری اعلام نمود که اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سربیشه نیز در راستای وظایف قانونی خود، هر ساله اقدام به آزادسازی مراتع قرق شده به مدت سه ماه از ابتدای آبان تا پایان دی می نماید. بطوری که در سال جاری نیز این امر در حال انجام می باشد. مراتع قرق شده ۳۸۲۵۰ هکتار در عرصه‌های منابع طبیعی به مدت ۹۰ روز آزاد می‌شوند. ۲۴۹۷ واحد دامی که متعلق به ۱۰۱۳ خانوار روستایی و عشایری است از این مراتع استفاده می‌کنند. از این مراتع حدود ۳۱۷۳ تن علوفه خشک تولید شده که ارزش آن حدود ۲.۵ میلیارد تومان است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *