1

اعتبارات استان به گرد بيابان زايي هم نمي رسد

  • کد خبر : 427
  • ۰۲ تیر ۱۳۹۴ - ۲:۱۲
اعتبارات استان به گرد بيابان زايي هم نمي رسد

استان خراسان جنوبی به دليل قرار داشتن روي کمربند خشک و نيمه خشک نيمکره شمالي ،ذخائر آبي بسيار ضعيف و نزولات جوي کم، تبخير ساليانه بسيار شديد و ميزان پوشش گياهي اندک شرايط سختي را در افزايش سطح بيابان ها سپري مي کند به طوري که هم اکنون از عرصه هاي استان ۳۶ درصد بياباني […]

sharifi modirkol اعتبارات استان به گرد بيابان زايي هم نمي رسداستان خراسان جنوبی به دليل قرار داشتن روي کمربند خشک و نيمه خشک نيمکره شمالي ،ذخائر آبي بسيار ضعيف و نزولات جوي کم، تبخير ساليانه بسيار شديد و ميزان پوشش گياهي اندک شرايط سختي را در افزايش سطح بيابان ها سپري مي کند به طوري که هم اکنون از عرصه هاي استان ۳۶ درصد بياباني و ۵۰ درصد مراتع کم تراکم بياباني است که۸۶ درصد مساحت استان را شامل مي شود.

بيابان و بيابان زايي بنا به اظهار مسئولان بعد از دو مشکل تغيير اقليم و آب شيرين سومين چالش جهاني است که يک چهارم مساحت دنيا، ۲۳ ميليون هکتار ازوسعت کشور و ۸۶ درصد خراسان جنوبي را شامل مي شود.

وضعيت بيابان در استان

مديرکل منابع طبيعي استان وسعت منطقه را ۱۵ ميليون هکتار عنوان مي کند که از اين ميزان، ۱۲ ميليون هکتار عرصه هاي بياباني و مراتع فقير است بارندگي کم، تبخير، فقر پوشش گياهي، بادهاي فرساينده و عوامل انساني در تشديد اين وضعيت موثرند به همين دليل به اقدامات کنترلي بيشتري نياز است .

مهندس «شريفي» مي گويد: براي مقابله با بيابان در استان، تاکنون۱۶۷ هزار هکتار عمليات بيولوژيک در عرصه هاي بياباني انجام شده که۱۳۴ هزار هکتار آن نهالکاري است سال قبل هم ۲هزارو ۱۵۷ هکتار بيابانزدايي انجام شد.

بيابان زدايي در برابر حجم کار راضي کننده نيست

او در مقايسه وسعت بيابان ها به نسبت اقدامات انجام شده از وضعيت ناراضي است و توضيح مي دهد: وقتي سال قبل، فقط ۲ هزارهکتار بوته کاري شده با اين روند حتي اگر همه عمليات بيابان زدايي به ۵ هزار هکتار هم برسد شايد زماني مي شد گفت که بيابان زدايي ۲۰۰ سال طول مي کشد اما حالا هيچ عددي نمي توان اعلام کرد. وي يک نکته مهم را مطرح مي کند: ،بوته کاري هايي که ۱۰ سال قبل انجام شده در ۲سال اخير دچار آفت شپشک سفيد شده و در ۷۰۰ هکتار ناچار به قطع و برش بوته ها شديم و زحمات گذشته بر باد رفت و بايد دوباره شروع شود بنابراين مقابله با بيابان نياز به اقدام وکار بزرگ دارد استان با مشکلاتي مواجه است که اگر به آنها پرداخته نشود توفان هاي شن و ريزگردها بيشتر خواهد شد.

صعود کانون هاي بحراني از پله ۱۳ به ۲۸

به گفته وي، افزايش سطح بيابان ها با عدد و رقم بررسي خيلي بزرگي مي خواهد اما مي توان به برخي دليل ها استنادکرد براي مثال، زمان تشکيل استان، ۱۳ کانون بحراني در منطقه وجود داشت که تعداد آنها به ۱۸ و با الحاق طبس به ۲۸ کانون رسيد و مساحت اين عرصه را از ۸۰۰ به بيش از يک ميليون و۳۰۰هزارهکتار افزايش داد.

وي معتقداست: هرچه قدر در زمينه مراتع، آبخيزداري و بيابانزدايي کار شود باز هم اقدامات جزئي است زيرا اعتبارات کم است براي مثال بودجه مراتع يک چهارم اعتبار بيابان ها است از طرفي بوته کاري براي بيابان زدايي يا احياي مراتع اگر آبياري انجام نشود در شرايط اقليمي استان با مشکل مواجه مي شود .

وي تاکيد مي کند: با خشکسالي هاي پي درپي وکم آبي، بوته هاي ۱۰ -۱۵ ساله هم مقاومت خود را از دست داده و در برابر آفت دچار بيماري يا هجوم ملخ مي شود.

تخصيص اعتبارات مهم است

او در مورد کم بودن اعتبارات بيابان زدايي نسبت به اقدامات انجام شده پاسخ مي دهد: نرم هزينه زياد شده است. براي مثال با ۲ميليارد تومان زمان تقسيم استان، کار زيادي در کانون بحراني سر چاه عماري انجام شده اما در شرايط فعلي با ۲۰ ميليارد هم نمي توان آن اقدامات را انجام داد .

وي حجم اعتبارات و ميزان تخصيص را مهم مي داند ومي گويد:شايد رقم مصوب خوب باشد اما بودجه محقق شده ملاک است سال قبل از محل اعتبارات استاني وملي، ۴ميليارد تومان براي بيابان زدايي در خراسان جنوبي اختصاص يافت اما ۷۵ درصد آن محقق شد.

راهکار چيست

مدير کل درباره راهکار موجود با توجه به قرار داشتن استان در منطقه خشک و بياباني و پذيرفتن شرايط و تداوم عمليات هرساله پاسخ مي دهد:وضعيت اعتبارات و شرايط اقليمي را بايد پذيرفت اما به دنبال يک مدل بايد باشيم هيچ کاري بدون مشارکت مردم موفق نيست بنابراين چاره اي جز شرکت مردم در عمليات بيابان زدايي نيست تا حجم اقدامات مقابله اي و حفاظت از آن، افزايش و نقاط ضعف و قوت در بيابان زدايي براي مردم تبيين شود.

او مدل ترسيب کربن را الگويي موفق در بيابان زدايي مي داند و اظهار اميدواري مي کند: باهمکاري استانداري و دفتر بيابان سازمان جنگل ها در شهرستان هاي بشرويه، فردوس، قاين و نهبندان تعميم يابد.

وي به موفقيت در ترسيب کربن، بيابان زدايي در سر چاه عماري خوسف و پروژه بين المللي RFDLسرايان اشاره مي کند که در کاهش بيابان ومهاجرت موثر است مشارکت مردم در عمليات آبخيزداري و فرهنگ سازي به اين منظور براي مقابله با بيابان تاثير دارد.

«شريفي» استفاده از انرژي هاي نو و خورشيدي را در کاهش سطح بيابان موثر مي داند و کم شدن بوته کني وتخريب مراتع را از دستاوردهاي اين کار عنوان مي کند و مي گويد: مردم به ويژه در روستاها مي توانند با اقداماتي مانند تعادل دام ومرتع و خودداري از چراي بي رويه به بيابان زدايي کمک کنند.

يک دستگاه به تنهايي نمي تواند کار کند

تاکيد او بر آگاهي بخشي به مردم است و اين که يک دستگاه به تنهايي نمي تواند براي بيابان زدايي اقدام کند بنابراين بايد اعتمادسازي بين مردم به وجود آيد همان طور که ترسيب کربن با ايجاد اشتغال هاي کوچک،مباحث بيابان زدايي، مرتع، توسعه، صنايع دستي و… باعث افزايش اميد به زندگي وماندگاري در روستاها شده است. بعد از اجراي موفق اين طرح مردم به اين نتيجه رسيدند که با پس انداز، وام و مشارکت مي توان مشکلات را حل کرد. وي عمليات آبخيزداري را از ديگر اقدامات موثر در کاهش اثرات بيابان بر مي شمرد زيرا در بالادست قنوات اجرا مي شود و آبدهي قنات ها را بيشتر مي کند روستائيان هم متقاضي آبخيزداري هستند اما به دليل نبود اعتبار کار زيادي نمي توان انجام داد بنابراين هرچه اين بودجه افزايش يابد آمادگي براي اجراي عمليات آبخيزداري نيز بيشتر مي شود. او استحصال آب در بارندگي ها و جلوگيري از هدررفت رواناب ها را از مزاياي اين عمليات عنوان مي کند که باعث استحصال چندين ميليون متر مکعب در دو بارندگي شده است بنابراين هردو موضوع بيابان زدايي و آبخيزداري در تامين معيشت مردم، احياي مراتع، تامين علوفه دام و… موثرند. به نظر وي، براي کاهش اثرات بيابان علاوه بر تلاش براي کسب اعتبارات بيشتر، عمليات کنترلي و تعميم مدل هايي مشابه ترسيب کربن در ديگر نقاط استان بايد ادامه يابد در حال حاضر طرح هاي بيابان زدايي زيادي تهيه و روي هم انباشته شده که اجراي آنها اعتبار مي خواهد اما زماني که سهم بودجه يک شهرستان ۱۰۰ يا ۲۰۰ ميليون تومان باشد به همان ميزان مي توان کار کرد.

استان در اولويت دفتر بيابان

مدير کل دفتر بيابان سازمان جنگل ها و آبخيزداري کشور چالش بيابان را پديده اي جهاني عنوان مي کند و ادامه مي دهد:در کشور ۳۲ ميليون هکتار بيابان وجود داردکه ۲۰ ميليون هکتار آن فرسايش بادي و ۷ميليون هکتار کانون بحراني است که از اين وسعت، يک ميليون و ۳۰۰هزار هکتار در خراسان جنوبي واقع شده است.

مهندس«کارگر» تاکيد مي کند: خراسان جنوبي به دليل قرار داشتن در معرض بادهاي ۱۲۰ روزه سيستان، کاهش بارندگي ،نداشتن خاک مناسب براي سازمان اولويت دارد اما با توجه به داشتن مردمي بافرهنگ وقانع، پروژه ترسيب کربن ۱۰سال قبل در استان شروع شده و در سرچاه عماري و سرايان هم مشابه آن کار مي شود ترسيب کربن حالا به عنوان الگويي موفق در ۲۰ استان ديگر هم اجرا مي شود.

وي مي گويد: از ۲۰ ميليارد تومان اعتبارات بيابان در سال گذشته، ۴ميليارد تومان و بيشترين اعتبار، به خراسان جنوبي اختصاص يافت به طور قطع امسال هم همين طور خواهد بود.

«کارگر» يک راهکار ديگر در خراسان جنوبي را توجه به صنايع دستي وبومي از جمله پرورش مرغ بومي، شتر مرغ، بوقلمون و …مي داند که به معيشت روستاييان کمک مي کند جهاد کشاورزي هم بايد کاشت محصولات کم آب و گسترش گلخانه ها را دردستور کار قرار دهد.

بايد با شرايط هماهنگ شد

وي مي گويد: بايد خود را با شرايط تطبيق دهيم و مصرف آب را کم کنيم وقتي دخل وخرج به هم نمي خورد بايد مصرف آب را کم کرد يک هلالي آبگير مي تواند ۱۵۰ تا ۲۰۰ ليتر آب را ذخيره کند اين قبيل اقدامات از هدررفت آب، جلوگيري مي کند.

کشور وسيع و اعتبارات محدود ، ضرورت مشارکت مردم

به گفته وي، کشور وسيع است و بودجه دولت کافي نيست اما چنانچه توليد، کاشت و حفاظت به مردم آموزش داده شود بهترو بيشتر از اين مي توان عمليات بيابان زدايي انجام داد بنابراين نقش سرمايه انساني بيشتر از منابع مالي است.

وي در اين باره مثالي مي زند و مي گويد: در طرح ترسيب کربن حسين آباد دولت به تنهايي نمي توانست اين حجم کار و موفقيت را به دست آورد که با مشارکت مردم اين نتيجه به دست آمده است.

وي تاکيد مي کند: خشکسالي خاص ايران نيست در طول تاريخ مردم بارها اين پديده را به خوبي مديريت کرده و موفق شده اند حالا هم مي توان با مشارکت مردم و دولت اين دوران را به خوبي گذراند. «کارگر» حجم اقدامات انجام شده در مهار بيابان را بيش از ۷.۵ هکتار عنوان مي کند که از اين عرصه ۲.۵ هکتار جنگل هاي دست کاشت در شرايط بسيار سختي است بيشترين مشکل از طرف کشورهاي همسايه افغانستان، عراق و… است که گرد وخاک ناخوانده آنها به ايران منتقل مي شود در حالي که اگر آنها هم براي بيابان زدايي اقدام مي کردند مشکل در کشور ما کمتر مي شد. او مي گويد: در کشور بيش از ۹۰ درصد گردوغبار کنترل شده ودرنقاطي که پوشش دارد شدت توفان و باد کمتر و بر عکس اين حالت نيز وجود دارد درحالي که با وزش باد در عراق ،گرد وخاک تمام خوزستان را فرا مي گيرد.

بيابانزدايي چيست؟

رئيس اداره بيابان اداره کل منابع طبيعي هم مي گويد: مجموعه اي از عمليات اجرايي، استراتژي ها و سياست هاي مديريتي در راستاي مبارزه با گسترش اراضي بياباني و کاهش اثرات بيابانزايي ، بيابانزدايي معنا مي شود.

وي استفاده از انرژي خورشيدي براي کاهش بوته کني در مناطق بياباني، احياي کويرهاي مرطوب، اجراي پروژه هاي بزرگ بين المللي، تهيه و اجراي طرح هاي الگويي بهره برداري اکوتوريسم، طرح احداث بادشکن اطراف مزارع حساس به فرسايش، مستند سازي دانش بومي و فني بيابان زدايي و کنترل فرسايش بادي را از راهکارهاي مقابله با بيابان عنوان مي کند.

وي تقويت همه جانبه تسهيل در ورود سرمايه و دانش به عرصه هاي بياباني ، جلب مشارکت مردم در بيابان زدايي با تمرکز حمايت هاي قانوني، تسهيلاتي، فني، آموزشي و ترويجي، افزايش تنوع گونه اي در عمليات بيولوژيک با اولويت استفاده از گونه هاي بومي مقاوم به خشکي، شوري و حتي الامکان چند منظوره را هم به راهکارهاي احياي مناطق بياباني اضافه مي کند.

«يوسفي» توسعه برنامه هاي پايدار براي مقابله با بيابانزايي، تغيير روش هاي سنتي و استفاده از گونه هاي متنوع بويژه بومي و مقاوم به خشکي و شوري در عمليات تثبيت شنهاي روان، کنترل و استحصال رواناب و بهره برداري از آبهاي سطحي در مناطق بياباني، تشويق براي مشارکت مردم در اجراي پروژه هاي بيابانزدايي و تهيه و اجراي طرح هاي مختلف مرتبط را از سياست هاي اين اداره کل در مهار بيابان عنوان مي کند .

وي فعاليت هاي بيابانزدايي استان را در قالب پروژه هاي شاخص نهالکاري، مديريت روان آبهاي سطحي، احداث بادشکن زنده و غير زنده در مناطق خاص تشريح مي کند .

لینک کوتاه : http://www.nrskh.ir/?p=427

برچسب ها

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

آمار
  • 7
  • 2,492
  • 1,132,209
  • جمعه _ ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۰